سلسله مقالات در توجیه و تفسیر اشعار و متون کهن ادبیات پارسی
۹م , اسفند ۱۳۸۹دگر بار باز اتفاق اوفتاد و فرصتی به دست آمد که برگ زرین دیگری از این سلسله مقالات را تورقی نموده وبا یکدیگر مرور کنیم.
لسان الغیب ، خواجه ی شیراز که به حق شعرش سیه چشمان کشمیری و ترکان سمرقندی را به جست و خیز وا می دارد در دیوان اشعار می فرماید:«گفتند خلایق که تویی یوسف ثانی/چون نیک بدیدم به حقیقت به از آنی» با غور و تفحص در جان این کلام ،این سوال به خاطر خطور می کند که منظور حضرت خواجه از “به از آنی” چه بوده؟ که این پرسش دو پاسخ دارد: اول اینکه منظور ایشان این بوده که شخص مورد خطاب از “ یوسف ” بهتر است و دویم آنکه شخص مذکور از “ یوسف ثانی ” بهتر است.
اگر شق اول را در نظر بگیریم که تکلیف روشن است و میزان “ به” بودن شخص منظور مشخص، ولی اگر احتمال دوم را قوی بدانیم بایستی بازه ی “بهتری” مخاطب خواجه را تعیین نماییم.
به از یوسف ثانی بودن یعنی اینکه اگر یوسف را A در نظر بگیریم و یوسف ثانی را B و فاصله ی میان این دو نقطه که همان محدوده ی مورد نظر خواجه است راx بنامیم به مدد علم ریاضیات فرمول زیر حاصل می گردد:
یوسف(A) > بازه ی مورد نظر حضرت خواجه(x )> یوسف ثانی (B)
البته بنده در باب پیدا کردن قدر مطلق “یوسف” و “حد” او وقتی به سمت کنعان میل می کند هم مطالعاتی داشته ام که به محض حاصل آمدن هوده های ارزشمند آنها را نیز در اختیار شمایگان قرار خواهم داد.


.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.




